Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

2017-03-16
Nadszedł czas na podsumowanie dwudniowych zawodów na jubileusz 2... więcej »
2017-03-16
Znakomitym rezultatem zakończyły się kolejne w tym roku zawody ... więcej »
2017-03-16
W dniu 21 stycznia w Koszycach na Słowacji odbył się prestiżow... więcej »

GICHIN FUNAKOSHI

Gichin Funakoshi urodził się w Shuri, królewskiej stolicy Okinawy, prawdopodobnie w listopadzie 1868 roku. Podaje się, że przyszedł na świat w 1870 roku, ale w swojej autobiografii Funakoshi wyjaśnia, że zmiany dokonano później, kiedy miał zdawać egzamin, do którego przystąpić mogły tylko osoby urodzone w 1870 roku i powyżej.

Rodzina Funakoshiego pochodziła ze szlachty (shizoku) - nazwisko rodowe brzmiało pierwotnie Tominakoshi. Jego dziadek, znany uczony konfucjański, nauczał niegdyś rodzinę królewską. Zanim odszedł na emeryturę, otrzymywał bardzo wysoką pensję od rządu, ale jego rozrzutny syn, Gisu, ojciec Funakoshiego, roztrwonił majątek rodzinny na mocny trunek awamori i hazard. Urodzony dwa miesiące przed terminem, Gichin nie miał zbyt dużych szans na przetrwanie. Oddano go pod opiekę dziadków, którzy uwielbiali wnuka. O dziwo, wyrósł na normalnego, zdrowego, aczkolwiek trochę drobnego chłopca. Od wczesnych lat ojciec uczył go klasyki chińskiej i okazało się, że mały uczeń nie tylko wykazuje chęci do nauki, ale jest utalentowany.

Funakoshi dorastał w czasach dużych zmian; stary porządek ulegał rozpadowi, nowy zaś nie został jeszcze całkowicie zaprowadzony - znalazł się on niejako na przełomie dwóch światów. Wprowadzane w Japonii reformy Meiji z pewnym opóźnieniem dotarły na Okinawę (król pozostał formalnie na tronie aż do 1879 roku), ale gdy ogłoszono nowe prawo, walka między Partią Postępową a Partią Konserwatywną uległa zaostrzeniu. Szlachta Okinawy, w przeciwieństwie do samurajów z Japonii, bez żadnych oporów poddała się zakazowi noszenia przy sobie dwóch mieczy (w przywileju tym zresztą nigdy nie znajdowała upodobania), ale za to fanatycznie wręcz była przywiązana do tradycyjnego kimona i do włosów wiązanych w węzeł na czubku głowy. Węzeł taki (przypominający bardziej te, które noszono w Chinach, niż w Japonii) był symbolem posiadanej pozycji i dobrego urodzenia szlachcica, zaś utrata tego symbolu oznaczała koniec ich świata (czyli dokładnie to, co niosły ze sobą reformy Meiji).

Nastoletni Funakoshi nie zaprzątał sobie głowy polityką, za to jego rodzina gorąco popierała Partię Konserwatystów. Ich zaangażowanie polityczne było tak duże, że Funakoshi musiał zrezygnować z nauki w tokijskim Kolegium Medycznym tylko dlatego, że do szkoły tej nie przyjmowano nikogo, kto miał włosy związane w węzeł. Kiedy w 1888 roku przyjął posadę nauczyciela na Okinawie i zgodził się na zmianę fryzury, jego wściekli i załamani rodzice niemal się go wyrzekli. Jednak „kości zostały rzucone", napisał później Funakoshi. I dla niego, i dla Okinawy, stary porządek odszedł raz na zawsze.

Przez następne trzydzieści lat Funakoshi pracował jako nauczyciel i trener karate w Shuri i Naha (nowej stolicy Okinawy). W swojej autobiografii pisze, że karate poznał dzięki koledze z klasy, synowi mistrza Yasutsune Azato, kiedy miał około jedenastu lat. Inne źródła podają, że Funakoshi zaczął ćwiczyć w wieku dwudziestu lat, a jego pierwszym nauczycielem był Taitei Kinjo (1837-1917), zwany „Żelazną Pięścią", bowiem jednym ciosem potrafił powalić wołu. Jednak gburowaty i kłótliwy charakter Kinjo sprawił, że Funakoshi nie zagrzał u niego długo miejsca. Odszedł do mistrza Yasutsune (Anko) Azato, którego cenił i darzył przyjaźnią, a treningi pod jego kierunkiem sprawiały mu dużo satysfakcji.

Mimo, że Azato (1828-1906) pochodził ze szlacheckiego rodu, popierał Partię Postępową i jako jeden z pierwszych przedstawicieli szlachty zrezygnował z noszenia kokardki. Wysoki, barczysty Azato był nie tylko uczonym o licznych, wyjątkowych talentach, ale też mistrzem wielu sztuk walki - karate, kendo, kyudo, a ponadto doskonale jeździł konno. Treningi karate, z uwagi na tradycję i zakaz uprawiania sztuk walki, narzucony przez rząd Meiji (mogły one stanowić zagrożenie dla nowo tworzonej władzy) odbywały się nocą w ogrodzie Azato. Mistrz udzielił Funakoshiemu następującej rady: „zamień swoje ręce i nogi w miecze" i bez litości zmuszał ucznia do wielokrotnych powtórzeń kata. W judo kata wykonuje się z partnerem, w karate zaś praktykuje się je indywidualnie, a składają się one z sekwencji uderzeń, kopnięć, bloków oraz uników na podstawowym i zaawansowanym poziomie. Nie było łatwo zadowolić mistrza Azato, więc często mijało wiele miesięcy, zanim Funakoshi mógł rozpocząć naukę następnych kata.

Po treningach, Azato udzielał swojemu uczniowi wskazówek dotyczących psychologicznych aspektów karate. Utrzymywał, że właściwe maniery i zachowanie pełne godności są równie ważne jak sama technika. Zadziwiał również ucznia swoją wiedzą o innych nauczycielach sztuk walki pochodzących z Okinawy, znał ich nazwiska, miejsca zamieszkania, ich mocne i słabe punkty. „Sekret zwycięstwa—powtarzał—polega na poznaniu siebie i swojego przeciwnika poprzez dokładną obserwację i staranne przygotowanie. Postępując w ten sposób, nigdy nie będziesz zaskoczony". Kierując się tą zasadą nie tylko w walkach, ale także w sprawach wagi światowej, trafnie przewidział wojnę rosyjsko-japońską na długo przed jej rozpoczęciem.

Następnym nauczycielem Funakoshiego był Yasutsune (Anko) ltosu (1831-1916), bliskiItosu i Funakoshi znajomy Azato, szlachcic z wielkiego rodu, a zarazem liczący się w poprzednim rządzie. Po odejściu ze służby państwowej na emeryturę, zaczął nauczać karate nielicznych i starannie wybranych uczniów w swoim domu. Był to mężczyzna średniego wzrostu, o szerokich barach, mocnym niczym granit ciele i nadzwyczaj silnych ramionach. Azato nie był w stanie, nawet za pomocą obu rąk, pokonać Itosu, który miażdżył grube bambusowe tyczki swoim mocnym jak imadło uściskiem. Podobno Itosu codziennie chadzał na cesarski cmentarz i przechodząc wzdłuż kamiennego muru, uderzał weń, doskonaląc ciosy. Potrafił przebić grube deski; nauczył się tej przydatnej umiejętności, gdy pewnego dnia nie mógł dostać się na przyjęcie u swego przyjaciela, przebił pięścią ciężką bramę i po prostu wszedł. Znany ze spokojnego usposobienia, nawet gdy zaatakowano go bez przyczyny, nie zwracał uwagi na odbijające się od niego niczym piłeczki ciosy, po czym spokojnie, ledwie chwytając nadgarstki przeciwnika, rzucał go na kolana. Funakoshi spędził u Itosu dziesięć lat, trenując w tym okresie trzy podstawowe kata.

Przez krótki czas Funakoshi ćwiczył u Sokona Matsumury (1798-1893), który był mistrzem Azato i Itosu, był zwany „Musashim Okinawy". Mierzący ponad metr osiemdziesiąt, hipnotyzujący spojrzeniem Matsumura służył na dworze królewskim jako nauczyciel i dowódca straży kolejnych królów Okinawy. Jako wysłannik dworu królewskiego uczył się chińskiego boksu w prowincji Fuchou, a także sztuki władania mieczem według zasad Jigen-ryu w Satsuma.

 

Funakoshi trenował również u innych nauczycieli z Okinawy, z których najznakomitszym był Kanryo HigaonnaHigaonna Kanryo ok 1910r (1853-1917). Higaonna (nazwisko to wymawia się również: Toonno) spędził większość swojej młodości trenując boks w Chinach, skąd przywiózł różne przyrządy do ćwiczeń, m.in. ciężarki, worki treningowe, sztaby żelazne, które wprowadził do treningu karate na Okinawie. Higaonna mawiał swoim studentom: „W karate, podobnie jak w życiu, kiedy ktoś staje na twojej drodze, usuń się i omiń go". Funakoshi poznał okinawską broń, a szczególnie bo (długi na sto osiemdziesiąt centymetrów kij), którym nauczył się władać prawdopodobnie od swojego ojca, znanego mistrza w tej dziedzinie.

 

Oprócz treningów u wielu znakomitych mistrzów Okinawy, Funakoshi pracował nad swoim ciałem. Godzinami uderzał w makiwarę (przyrząd do ćwiczeń wzmacniających części ciała w karate) aby zahartować swoje pięści, stopy i łokcie. Gdy nadchodził tajfun, Funakoshi chwytał słomianą matę, wchodził na dach swojego domu, przyjmował pozycję „jeźdźca" shiko lub kiba dachi i zasłaniając się matą przed latającymi przedmiotami wzmacniał swoje pozycje.

Funakoshi Gichin 1901r, prezentacja TODE przed Shintaro OgawaOd roku 1888 Funakoshi był nauczycielem w gimnazjum w Shuri. Pełniąc tę funkcję oraz trenując TODE ze swoimi Mistrzami, prowadzili działania zmierzjące do wprowadzenia TODE (Karate) do programu nauczania w szkołach na Okinawie. Taka okazja nadarzyła się w roku 1901 kiedy na Okinawę przybył wizytator Cesarstwa Japonii, Pan Shintaro Ogawa. Z uwagi na pełnioną funkcję nauczyciela oraz już uznaną pozycję Mistrza TODE, Funakoshi został wyznaczony do przeprowadzenia pokazu mającego na celu prezentację sztuki z Okinawy i włączenie TODE do programu nauczania w szkołach. W pokazie asystowali mu inni młodzi Mistrzowie jak Chomo Hanashiro, Chotoku Kyan i inni oraz młodzi adepci tej sztuki. pokaz Karate na zamku Shuri pod kierunkiem Gichina Funakoshi w 1905rNad całym przedsięwzięciem czuwał Mistrz Itosu. Prezentacja Sztuki TODE (Karate) z Okinawy zrobiła wielkie wrażenie na Panu Ogawa, tak że kiedy wrócił on do Tokyo, zdał pozytywną relację w ministerstwie szkolnictwa. W ciągu następnych kilku lat Mistrz Anko Itosu, przy współudziale swoich najlepszych uczniów, wśród których był Funakoshi, ułożył 5 kata Pinan (w Shotokan znane jako Heian). Były to formy kata powstałe z uproszczenia innych, bardziej skomplikowanych form i powstały z potrzeby szybszego nauczania w szkołach, co roku 1 kata. W roku 1904 wydano decyzję o wprowadzeniu Karate do szkół na Okinawie i od roku 1905, nauka Karate w ramach wychowania fizycznego we wszystkich szkołach stała się faktem. Od tego czasu Karate wyszło z cienia i zaczęło być powszechnie ćwiczone.

Kolejnym ważnym wydarzeniem zarówno dla Karate jak i Funakoshi to rok 1917 i Ogólnojapońska Wystawa w Kyoto, gdzie Funakoshi stał na czele Mistrzów z Okinawy prezentujących Karate jako wartość kulturową archipelagu Ryu Kyu.

W roku 1921 w drodze do Europy na Okinawę przybył następca tronu Cesarskiego Hirohito. Widział on w 1917 roku pokazy Karateków z Okinawy i wtedy zrobiły na nim wielkie wrażenie. Będąc na Okinawie zapragnął zobaczyć trening Karate. Pokazowi przewodził Funakoshi a udział w nim brali także Mabuni, Kyan, Yabu, Motobu, Chibana i inni. Pokaz po raz kolejny zrobił wielkie wrażenie, więc kiedy w roku 1922 w Tokyo odbywał się kolejny Ogólnojapoński Festiwal Kultury, poproszono Gichina Funakoshi aby przygotował prezentację i prelekcję na temet Karate (TODE, Okinawate). W drogę do centralnej Japonii, Funakoshi zabrał z sobą równie znamienitych Mistrzów Motobu, Yabu, Mabuni. Pokazy Mistrzów z Okinawy były tak ekscytujące że oglądający je Jigoro Kano (twórca Judo oraz Prezydent Związku Olimpijskiego w Japonii), poprosił Funakoshi aby pozostał jakiś czas w Tokyo i udzielał lekcji w Kodokan (centralne Hombu Judo). Wtedy jeszcze Funakoshi nie wiedział iż pomimo już 54 lat życia, właśnie teraz rozpoczyna się jego droga do najbardziej dynamicznej promocji Wielkiej Sztuki Karate z małej wyspy Okinawa.

Na usilne prośby Kano i innych osób pobyt Mistrza Funakoshi w Tokyo się przedłużał. Najpierw miały to być tylko 3 miesiące, później rok. W roku 1922 Funakoshi wydaje swoją książkę Ryu Kyu Kempo Karate, którą ilustrował Hoan Kosugi. Od początku pobytu w Tokyo Karate interesują się Mistrzowie innych styli jak Jujitsu Hironori Otsuka (późniejszy twórca Wado Ryu), Ninjitsu Takeshi Shimoda (zmarły przedwcześnie asystent Mistrza Funakoshi), Yasuhiro Konishi (Shindo Jinen Ryu) i wielu innych.

Już w latach 20-tych XX wieku, Funakoshi szkoli pierwszych instruktorów i widząc ogromne wsparcie uczniów i przyjaciół wprowadza Karate na największe Japońskie Uniwersytety. Dzięki znakomitej metodyce nauczania, Funakoshi zdobywa coraz większą ilość ćwiczących. W prowadzeniu zajęć i niezliczonych pokazów w całej Japonii towarzyszą mu jego ówcześni najlepsi uczniowie Otsuka, Konishi, Egami, Shimoda, Obata, Hironishi, Nakayama oraz syn Gigo (Yoshitaka) Funakoshi. Na bazie obserwacji Judo, wprowadza stopnie szkoleniowe kyu i Mistrzowskie Dan, wprowadza też zmianę stroju z okinawskiego na karategi (dziś korzystają z tego wszystkie style Karate) wykonane na wzór judogi.

W roku 1936 ze składek zostaje oddane pierwsze Dojo. Fundatorzy i uczniowie chcąc zrobić Funakoshi niespodziankę, nad wejściem powiesili napis Shoto Kan. Shoto było pseudonimem artystycznym Gichina Funakoshi, którym podpisywał swoje poematy. Tak więc budynek nazwano Szkoła Mistrza Shoto. Po latach do osób trenujących u Mistrza Shoto i jego instruktorów przylgnęła nazwa iż trenują Shotokan, choć sam Funakoshi zawsze powtarzał iż Karate jest jedno. Rok 1936 to także zmiana zapisu nazwy Karate, jaką zaproponował Funakoshi już 2 lata wcześniej. Zmieniono pisownię Kara ze znaczenia jako "pochodzący z Chin" na znaczenie filozoficzne Kara jako "pusty, otwarty". W roku 1937 działalność Mistrza Funakoshi była już znana w całej Japonii a zmiana pisowni Karate pozwoliła też na przyjęcie Karate do Butoku Dai - Ogólnojapońskiej Organizacji zrzeszającej Japońskie Sztuki Budo. W roku 1938 także wszystkie style z Okinawy mogły przystąpić do tej organizacji, przewodniczącym wybrano Mistrza Funakoshi.

W następnych latach u Funakoshi w Dojo Shotokan i na uniwesytetach pojawiali się kolejni młodzi adepci chcący trenować Karate: Masutatsu Oyama (późniejszy twórca Kyokushinkai), Hirokazu Kanazawa, Taiji Kase, Hidetaka Nishijama, Tsutomu Oshima, Mitsusuke Harada, Sugiura oraz wielu innych.

Wybuch II Wojny Światowej przyniósł śmierć wielu zdolnym adeptom i Mistrzom Karate z Okinawy i Japonii. Dojo Shotokan zostało zbombardowane i spłonęło, uniwersytety zamknięte. Na dodatek w roku 1945 na gruźlicę umiera Gigo Funakoshi, ukochany syn Gichina, nazywany geniuszem Karate, w tym samym czasie na Okinawie umiera żona Gichina Funakoshi. To wszystko powoduje iż Funakoshi wraca na Okinawę. Niestety wyspa jest zniszczona i pod okupacją amerykańską, Funakoshi wraca więc do Tokyo, gdzie jest owacyjnie witany. Z wojny wracają też niektórzy instruktorzy.

W roku 1949 z inicjatywy M.Nakayamy i H.Nishiyamy, powstaje JKA - Japan Karate Association, której przewodniczącym zostaje już 81 letni Funakoshi a głównym asystentem Masatoshi Nakayama. Nakayama jako człowiek znakomicie wykształcony, jako pierwszy podszedł do szkolenia adeptów od strony fizjologi i biomechaniki. Zostały ułożone programy metodycznego kształcenia adeptów Karate Shotokan oraz pierwsze na świecie kursy instruktorskie, które wykształciły plejadę największych Mistrzów Karate Shotokan i Karate wogóle w II-giej połowie XX wieku. Na początku lat 50-tych w JKA opracowano także pierwsze na świecie przepisy sportowe i zaczęto wysyłać wyszkolonych instruktorów do USA i Europy oraz do krajów Azji.

W kwietniu 1957 roku w wieku 89 lat umiera Meijin O'Sensei Gichin Funakoshi. Mistrz Funakoshi miał czterech synów: Giei (Yoshihide), Giyu (Yoshio) GIGO (Yoshitaka) i Giketsu oraz dwie córki: Tsuruko / Tsuru (która poślubiła Pana Morite) i Uto (poślubiła Pana Hirashiki). Był człowiekiem bardzo skromnym o otwartym umyśle i dalekowzrocznym. Jak mówiono o nim, był człowiekiem TAO. Na swojej drodze Karate spotkał największych ówczesnych Mistrzów, dzięki którym mógł później dokonać największego rozwoju Karate w dziejach tej sztuki walki.

Z małej wyspy Okinawa, Karate wyszło na świat i jest dziś znane nie mniej niż piłka nożna czy siatkówka. To także oczywiście zasługa tysięcy innych Mistrzów z różnych styli, których tu nie sposób wymienić.

Dziękujemy O'Sensei Funakoshi Gichin.

*zdjęcia Gichina Funakoshi znajdziecie Państwo w galerii

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Zapraszamy do współpracy oraz wsparcia naszych zawodników.